van Ruth Lasters als Dichter van België.
Beste ouders,
Hierbij mijn nettiquette voor het nieuwe schooljaar.
Of met andere woorden: wanneer beantwoord ik uw Smartschoolmail
uiteraard en wanneer laat ik hem blauwblauw. Tja, als al het aandachtsazuur
aldoor in de schroeven wordt gezogen van de tanker waar de naam op staat van
uw kind, het úw, úúw, úúúwe en de rest kan íe-ííe-íeeee-ík’en – de meeuwen
krijsen altijd vreemd zo post-vakantie.
Oh jawel, ik stel mijn eigen arbeidsvoorwaarden als leerkracht.
Mars attaque, septembre oblige een klare kijk, een heldere start.
Voelt u zich alstublieft niet aangesproken als u tot het gros behoort
van al die lieve ouders die een beleefde vraag mailen, zo nu en dan.
Onze dank! U bent de appel op ons bureau. U bent het rode kraantje
van de SipWell voor een rescuethee op vrijdag, lesuur 8.
Voor alle duidelijkheid zal ik opnieuw beginnen, wacht, herstart.
Beste torpedo-ouder,
u die, in tegenstelling tot de meeste mensen,
directies en collega’s de vernieling in schrijft met klachtenmails allerhande,
u die het mes op onze keel zet voor toch maar een attest met A
van alleen Afgedwongen. U bent een colonne defecte kopieermachines
krassend over een krijtvlakte getrokken dag en nacht, een astronomisch energielek
ten koste van die andere jongeren: jawel, die zijn wel degelijk echt. (En nee, uw kind mag zijn medeleerlingen niet even pitsen om hun echtheid te checken in de klas.)
U bent een van de dieven van het kostbaarste ter wereld: gelijke onderwijskansen voor allen.
U tilt uw kind meer treden op dan in Montmartre om het maar te kunnen super-
latieven, waardoor het straks te pletter stort van elke vergelijkende trap.
U bent de derde kapitale reden van de burn-out-golf en van het lerarentekort.
Maar tegelijk, meneer/mevrouw, kwelgeest van het korps, bent u in zekere zin
zo onschuldig als wat. U doet alleen maar wat u voor uw zoon * dochter het beste acht.
Het is de koninginmier die haar kolonie moet beschermen tegen suikerroof.
TOCH ESSENTIËLE NETTIQUETTE:
indien ook maar één van uw mails, aan wie ook van ons team gericht,
een scheldwoord of iets van chantage bevat,
zal ik uw schrijven een schooljaar lang negeren, echt. Klik, trash.
Oh ja, en berichten van uitgerekend uw geletterde hand
verstuurd na 17u of in het weekend: oeps, zelfs ongelezen gedeletet.
ZOALS IN HOGE SNELHEIDSTREINEN EEN ZERO TOLERANCE BELEID GELDT
VOOR PASSAGIERS RESPECTLOOS T.O.V. DE CREW.
Dit nettiquette charter wordt allicht weldra VERVANGEN DOOR DE OFFICIËLE VERSIE
VAN DE MINISTER DIE MET AL* HAAR KLASVLOERERVARING
DE URGENTIE ERVAN SNAPPEN ZAL. * = die ene stageles die ze
aan Marsmannetjes gaf, maar ze vond ze al te druk en groen.
En nu ga ik mijn eerste thee van het schooljaar drinken met mijn prachtcollega’s.
Ik twijfel nog tussen Jasmijn Ochtenddauw en Earl Grey Appel. Het doosje Crisis
Remedy Leaves blijft hopelijk voor iedereen gesloten tot minstens half oktober.
Fijne start!
Ach, de zebra’s zullen later, liefste, over deze aarde heersen.
Zij, de meesters van het tussen de lijnen eten, drinken, draven
over alle vooroordelen en misverstanden heen.
En ze zullen oprukken in kuddes van de kust tot
in de steden, alle uitersten verzoenend met hun vacht
van fel contrast.
Zo veel grauw geworden gras van slagvelden zullen ze grazen
dat uiteindelijk een veulen wordt geboren grijs gestreept: nuancering
op benen, waar de wereldvrede eindelijk
op zal willen komen aangereden. Denk je? Denk je? Ja, ja zeker.
Vrees je dan niet dat
juist dictators zebra’s tellen ’s nachts in plaats van schapen,
zwart-witdenkers bij uitstek, iedereen en alles
in voor- en tegenstanders verdelend?
Alsof tirannen zich in slaap tellen, maar suffie-dufkop, nee.
Dat gevoel van vallen in je droom dat iedereen kent,
komt doordat er ergens ver weg een despoot
ondanks zijn gruweldaden
geheel probleemloos indommelt, toch?
Zou het ook niet kunnen dat een zebra wordt geboren
telkens als een godenkind hierboven
zijn huiswerk venndiagrammenleer
vertikt
de doorsnede te arceren van wat alle mensen bindt: nood aan veiligheid,
erkenning, tederheid.
Kunnen kan zoveel. Maar zweer me, zweer me liever, liefste,
dat je mijn kudde van wij/zij-gedachten als die nog eens aanstormt
grijswaarden zal voeren uit je hand, uit je allen-anders-hart,
je kansslagader. En kus me dan, maanloos en ook zonder
suiker, gewoon zwart zonder
angst parce que la nuit, tous les zèbres
sont gris.
En wij? Et nous ? Denk je soms dat ze óns extra beveiligen
sinds de Louvreroof? Honderd splinternieuwe camera’s
komen er nu in Parijs en noodmaatregelen allerlei. Jawel, wij hebben ervan gehoord. Wij, schelpen, zijn niet doof, on n’est pas sourds. Wagenwijd open
heeft Broodthaers ons gekookt voordat hij ons tot kunst verklaarde.
Moulice Van Zeepokken en Kato Coquillette ginds
denken dat men allicht spoedig gewapend glas vol sensoren
rond onze Grande Casserole zal komen plaatsen. Tja, hún vlees
heeft Marcel rauw verwijderd. Au, aïe! Scharnierschade.
De grip kwijt op de dingen en ja, dan wacht je al wat sneller op Godot.
Ali À l’Ail de Bouillabaisse schreeuwt soms vanuit het diepst
van onze pot: ‘Wij zijn de kroonjuwelen van de kritische kunst,
‘de hulzen van het vrije woord’ zoals Marcel het zelf zei.’
Ons onderbeveiligd laten is echt de wereld op zijn kop
when art becomes Arc de Tr(i)ump en Russische regiestoelen
zowat vleesetend zijn. Ze klappen dicht en ja, een sceptische cineast
verdwijnt.
Les demoiselles Au Vin daar bij de rand (men wordt na zo’n bereiding
toch nooit meer echt totaal ‘nature’, nuchter)
willen juist dat onze casserole spectaculair wordt gestolen
(met acrobatisch ontweken infraroodstralen en zo) om dan te worden
leeggekapt over het hoofd van een despoot die zich door ons
dan hopelijk weer de zee herinnert, het water, het één en oer
van iedereen en alles, onze gedeelde oorsprong.
Zolang men niet ook ons, ambassadeurs der vrije kunst, extra bewaakt:
staking, la grève! Elke dag gaan wij een fractie van een millimeter
meer dicht uit solidariteit met al wie wordt monddood gemaakt.
Kranten zullen weldra koppen: BEROEMDE MOSSELEN
MYSTERIEUS GESLOTEN’. Met alle weekdieren ter wereld,
mais pas avec les moules de Broodthaers !
Hé psst, zal ik u stiekem snel de vragen verklappen
van het Belgisch burgerschapsexamen dat straks iedereen moet afleggen,
van de nieuwste tot de oudste Belg (misschien is het slechts
een gerucht, maar toch). Alors, approchez-vous :
Pourquoi Magritte n’a-t-il pas allumé la pipe de son tableau célèbre ?
Waarom komt er geen rook uit Magrittes beroemde pijp?
Om te kunnen slagen voor de proef moet u natuurlijk zelf
eerst wijzen op de strikvraag die men u stelt,
zeggen
in eender welke landstaal: Dies ist keine Pfeife. Daar was u ook
vast wel al achter, duh. Maar zeg het voort aan toekomers, aan hopers
misschien ontsnapt aan een dictator
die kunst noch vrede rookt, alleen zijn ego-roi soleil
onder zijn eigen zon gedroogd.
Om goed te scoren dient u vervolgens luid te vragen wat
de examinator precies met het ontbreken van ‘rook’
bedoelt: gewone tabaksrook of zwart-geel-rode
defilérook vermengd met Zwinzeemist, taalgrensnevel, Wetstratese
sluimerslierten et la belle brume de la Vallée de la Hoëgne
alsof duizend mosselen een dampgesprek voeren
over het belang van samen opengaan, à la vapeur assaisonnée.
Dan pas – maar nogmaals, zeg het, zeg het voort zodat dit
geen absurd eenvoudige proef blijft
voor absurd weinigen – dan pas antwoorden:
Magritte heeft er geen rook bij geschilderd
parce que pour allumer la pipe il se fia
à l’étincelle de chaque Belge/ het aansteken van de pijp heeft hij
gedelegeerd aan elke Belgenvonk van branie, burgermoed,
joie de vivre, gelaagde lichtheid/légèreté
Leonidasiée – NE MANGEZ PAS LES FRAISES MASSEPAIN !
DE MARSEPEINEN AARDBEIEN ZIJN VOOR EEUWIG GERESERVEERD
à Tom Lanoye, Amélie Nothomb, David Van Reybrouck et Lisette Lombé,
beschermers van het vrije woord, protecteurs et protectrices de la liberté
d’expression.
En dan natuurlijk nog de tweede examenvraag: Wat het dan wél is
si ce n’est pas une pipe? Hier niet twijfelen. Resoluut de reproductie
met een kwartslag draaien en antwoorden: Het is een gespiegeld
vraagteken, allicht verwijzend naar de gezonde
Belgische oog in oog met ons
zelf-
kritiek. C’est un point d’interrogation en miroir ou bien Magritte
qui nous dit : un Belge (même un Premier ministre initialement favorable
à la scission) ose se regarder en face et se remettre
en question.
© Koen Broos
Franstalige contact
Charlotte Poncelet
Maison de la Poésie et de la Langue française
*
+32 (0)81 22 53 49
charlotte [@] maisondelapoesie.be
Nederlandstalig contact
De Dichter*es
De partners